Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türk dünyasının uluslararası arenada artan jeopolitik öneminin, ortak hareket etme sorumluluğunu da beraberinde getirdiğini ifade ederek, ülkeler arasındaki işbirliğinin iletişim, medya ve dijital teknoloji alanlarında güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Duran, İletişim Başkanlığı tarafından Ankara’da “Fikirden Diyaloğa, İleri” temasıyla düzenlenen Türk Dünyası Diyalog Forumu’nun açılışında yaptığı konuşmada, Türk dünyasının ortak tarih, dil ve kültür temelinde oluşan bağlarının çağın iletişim imkanlarıyla daha ileriye taşınmasının önemini vurguladı.
Cumhuriyet’in 103’üncü yıl dönümünün kutlandığı günlerde farklı ülkelerden katılımcıları Ankara’da ağırlamaktan mutluluk duyduğunu dile getiren Duran, Türk milletinin tarih boyunca geniş coğrafyalarda medeniyetler ve devletler kurduğunu, bunun güçlü bir teşkilatlanma yeteneğinin sonucu olduğunu kaydetti.
Türklerin tarihsel süreçte üç kıtada 16 imparatorluk ve yüzlerce devlet kurduğunu hatırlatan Duran, bu birikimin günümüzde Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında yeni bir boyut kazandığını ifade etti.
LİDERLER MASASININ YANINDA İLETİŞİM MASASI KURULUYOR
Türk Devletleri Teşkilatı’nın, Türk milletinin tarihsel teşkilatlanma yeteneğinin günümüzdeki en kapsamlı örneği olduğunu vurgulayan Duran, Türk dünyasının ortak geleceğinin inşasında iletişim alanındaki işbirliğinin de önemli bir rol oynadığını söyledi.
Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Toplantısı’nın ilk kez 1992’de, 30 Ekim tarihinde Ankara’da yapıldığını hatırlatan Duran, geçen zaman içinde bu girişimin Türk Devletleri Teşkilatı’na dönüşümünü aktardı.
Aynı tarihte bu kez liderler düzeyindeki işbirliğinin yanı sıra güçlü bir fikir ve iletişim platformu oluşturduklarını belirten Duran, forumun gelecek yıllarda da Türk dünyasına fayda sağlamasını umduğunu ifade etti.
KAŞGARLI MAHMUD VE GASPIRALI’NIN ORTAK MİRASI
Türk dünyasının birlik arayışının geçmişinin yüzyıllar öncesine dayandığını dile getiren Duran, Kaşgarlı Mahmud’un 11. yüzyılda Bağdat’ta yazdığı Divanu Lugati’t-Türk’ün bu ortaklığın önemli simgelerinden biri olduğunu söyledi.
Kaşgarlı Mahmud’un Türk boylarının lehçelerini tek bir eserde toplayarak coğrafi dağılımlarını haritalandırdığını hatırlatan Duran, bu çalışmanın farklı bölgelerde yaşayan Türk topluluklarının aslında ortak bir bütünün parçaları olduğunu gösterdiğini kaydetti.
Bu anlayışın modern dönemde İsmail Gaspıralı tarafından sürdürüldüğünü belirten Duran, Gaspıralı’nın Tercüman gazetesi vasıtasıyla Kırım’dan Türkistan’a kadar uzanan coğrafyada ortak bir iletişim zeminini oluşturduğunu ifade etti.
Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” anlayışının erken dönem bir iletişim projesi niteliği taşıdığını vurgulayan Duran,“Yıllar içerisinde güzergahlar değişse de birlik olma ihtiyacımız hiç değişmemiştir. Bugün ‘Fikirden Diyaloğa, İleri’ diyerek toplandığımız bu Forum, hem Kaşgarlı Mahmud’un hem de Gaspıralı’nın ortak sayfada buluştuğu bir iradenin yansımasıdır. Bu Forum, birbirimize olan tarihsel bağlılığımızı 21. yüzyılın küresel iletişim düzleminde yeniden tesis etme çabasıdır.”
TÜRK DÜNYASININ JEOPOLİTİK ÖNEMİ ARTIYOR
Türk Devletleri Teşkilatı’nın 2009’da Nahçıvan’da atılan temelin 2021’de İstanbul’da kurumsal bir yapıya dönüşmesiyle güçlendiğini dile getiren Duran, aynı zirvede kabul edilen Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nun işbirliğinin geleceğine yön verdiğini belirtti.
TÜRKSOY, TÜRKPA, Türk Yatırım Fonu ve Uluslararası Türk Akademisi gibi kurumların ortak hedefler doğrultusunda önemli görevler üstlendiğine dikkat çeken Duran, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye’nin bu sürecin başından itibaren yer aldığını ve katkıda bulunmayı sürdüreceğini ifade etti.
Türk dünyasının Avrasya’nın merkezinde yer alarak enerji ve ticaret yollarının kesiştiği stratejik bir bölgede bulunduğuna değinen Duran, Hazar’dan Akdeniz’e ve Avrupa’ya uzanan enerji güzergahlarının küresel enerji arzı açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Orta Koridor’un demir yolları ile limanları sayesinde Doğu-Batı ve Kuzey-Güney bağlantılarında kritik rol oynadığını dile getiren Duran şöyle devam etti:
“Bugün enerji dengeleri ile tedarik zincirleri yeniden şekillenirken Türk dünyasının jeopolitik etkisi de açıkça artmaktadır. Ağırlığımız arttıkça sorumluluklarımız da büyümektedir. Bu sorumluluğu hep birlikte inşa edeceğimiz bir geleceğe taşımak ortak hedeflerimiz arasında olmalıdır.”
ORTAK TÜRK DİLİ MODELİ STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR
Duran dilin ortak hafızanın temel unsurlarından biri olduğunu belirtirken günümüzde dijital platformların ve içeriklerin bu hafızanın şekillenmesinde belirleyici hale geldiğini söyledi.
Yapay zeka modellerinin dijital verilerden beslendiğini ve bu veriler üzerinden yeni bilgiler ürettiğini söyleyen Duran; Türk dünyasının kendi dilinde nitelikli içerikler oluşturmasının zorunlu olduğuna dikkat çekti.
Dijital anlatının başka yönlerden şekillendirilmesinin önüne geçilmesi gerektiğini vurgulayan Duran; bu nedenle ortak içerik üretimi ile dijital alanda varlığın güçlendirilmesinin önem taşıdığını kaydetti.
Mayıs ayında Türkistan’da gerçekleştirilen devlet ve hükümet başkanları toplantısında gündeme gelen “Dijital Türk Dünyası” yaklaşımını önemsediklerini aktaran Duran; Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türk dili modeli oluşturulmasına yönelik çağrısının stratejik değer taşıdığını belirtti.
Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde 34 harfli Ortak Türk Alfabesi önerisi üzerinde uzlaşmaya varılmasının hafızanın gelecek kuşaklara aktarılması bakımından önemli olduğunu söyleyen Duran; Türk dünyasının kendi hikayesini kendi diliyle anlatabilecek imkanlara sahip olduğunu ifade etti.
ORTAK MEDYA EKOSİSTEMİ OLUŞTURULMASI HEDEFLENİYOR
Duran; Türk dizilerinin hem Türkiye’de hem de diğer bölgelerde geniş izleyici kitlelerine ulaştığını belirtirken Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan sinemalarının uluslararası festivallerde giderek daha fazla görünürlük kazandığına dikkat çekti.
Bu potansiyelin ortak projelerle daha ileri taşınması gerektiğini vurgulayan Duran; Türk dünyasının hikayelerinin film dizi ve belgeseller aracılığıyla anlatılmasının yanı sıra ortak bir medya ekosisteminin oluşturulmasının önemine işaret etti.
Duran forum kapsamında gerçekleştirilecek “Türk Dünyasında Medya ve İletişim” panelinin bu hedefe yönelik önemli bir başlangıç olmasını umduğunu sözlerine ekledi.
Duygu Has Hacib’in Kutadgu Bilig eserinde bilgi ile mutluluk arasında kurduğu ilişkiye değinen Duran; bilgiye erişimin kolaylaştığı günümüzde doğru bilgiyi ayırt etmenin giderek zorlaştığını söyledi.
DEZENFORMASYONLA MÜCADELE ORTAK GÜVENLİK MESELESİ
Dijital çağda yanlış bilginin düşük maliyetlerle yayılabildiğine dikkat çeken Duran; doğru bilginin teyit edilmesinin ise emek gerektirdiğine vurgu yaptı. Dezenformasyon manipülasyonlar ile algı operasyonlarının bu ortamdan beslenildiğini ifade eden Burhanettin Duran; İletişim Başkanlığı’nın dezenformasyonla mücadele kapsamında 2022’de Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’ni kurduğunu anımsattı.
Daha önce Aralık ayında Ankara’da düzenlenen “Türk Devletleri Dezenformasyonla Mücadele Forumu”nu hatırlatan Burhanettin DURAN ; “Türk dünyasına yönelik dezenformasyon faaliyetlerinin zaman zaman ortak hedefler üzerinden eş zamanlı bazen de ülkelerin hassasiyetlerini dikkate alarak yürütüldüğünü belirtmiştir.” Bu tehdidin yalnızca iletişim sorunu olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çeken Burhanettin DURAN ; dezenformasyonla mücadelenin güvenlik meselesi olduğunun altını çizdi.
Bişkek’te ortaya çıkan yanlış bilgilere Bakü Taşkent Astana Ankara’dan hızlı yanıt verilmesinin önemine vurgu yapan Burhanettin DURAN ; “bu tür konular karşısında hızlı refleks verebilmemiz önemlidir.” dedi.
ORTAK İLETİŞİM İÇİN DÜZENLİ İSTİŞARE VURGUSU
Düşüncelerimizin tartışılacağı oturumlarda gündeme getirilecek olan konular hakkında bilgi veren Burhanettin DURAN ; özellikle Medya ve İletişim paneli ile Gaspıralı oturumunun önemli başlıkları gündeme taşıyacağını ifade etti.
Söz konusu etkinlik sırasında kurulacak ilişkilerin forumla sınırlı kalmaması gerektiğinin altını çizen BURHANETTİN DURAN düzenli istişare mekanizmalarının oluşturulmasının hedeflere ulaşılmasına katkıda bulunacağını bildirdi.
Bütün bunların ışığında ileride daha güçlü ilişkilerin kurulabileceğine dair iyimser olduğu mesajını veren BURHANETTİN DURAN konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Tarih hiçbir kuşağa hazır sayfa yazmamıştır her kuşak kendi hikayesini yazar. Bizim kuşağımız ise dağılmakta olan o hikaye üzerine yazıyor eğer onu birlikte yazarsak bunun neticesi olarak da kendi sesiyle konuşacaktır.”
DURAN ayrıca “Türk Dünyası Diyalog Forumu”nun hayırlara vesile olmasını diledi.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
